thumb

Als je kindje net is geboren dan kan je baby een hielprik krijgen. Daarmee wordt het bloed van je baby onderzocht op 19 ernstige, maar behandelbare ziektes. In de periode tot 2023 wordt het aantal ziektes in de hielprik uitgebreid tot 31. Deze ziektes komen niet vaak voor. Het is belangrijk dat deze ziektes snel na de geboorte van je baby worden ontdekt.  De deelname is vrijwillig, maar bijna alle ouders in Nederland laten de hielprik uitvoeren zo'n 99,8%


Het is belangrijk dat deze ziektes snel na de geboorte van je baby worden ontdekt. Daarmee kan ernstige schade aan de lichamelijke en geestelijke ontwikkeling van je kind voorkomen of beperkt worden. De meeste ziektes zijn wel te behandelen met bijvoorbeeld medicijnen of een dieet maar niet te genezen.

 

Waar en wanneer de hielprik
Als je de geboorte van je baby hebt doorgeven aan de gemeente waar je baby is geboren, wordt automatisch het consultatiebureau op de hoogte gebracht. Je hoeft zelf niks te regelen voor de hielprik. In de meeste regio's wordt de hielprik in combinatie met de gehoortest afgenomen. Dat gebeurt meestal thuis, tussen de vierde en zevende dag na de geboorte van je baby.

Thuis
Tijdens de kraamweek komt een medewerker, de screener van het consultatie bureau langs om de hielprik en vaak ook gelijk de gehoortest af te nemen.  Soms wordt er van tevoren een afspraak gemaakt, maar vaak komt de medewerker van het consultatiebureau gewoon langs. Het kan soms zijn dat de hielprik wordt gedaan door de verloskundige of de kraamverzorgende die opgeleid zijn tot hielprik-screeners.

Ziekenhuis
Als je baby in het ziekenhuis ligt, wordt de hielprik daar uitgevoerd. Dit doet een medewerker van het ziekenhuis.


Meedoen aan de hielprik is gratis.


Hoe wordt de hielprik gedaan.
Er wordt eerst toestemming gevraagd aan de ouders/verzorgers voordat de hielprik wordt afgenomen. Daarna wordt er op een speciale hielprikkaart enkele gegevens ingevuld door de screener.

Je kan ook op de hielprikkaart aangeven dat je niet wilt dat het hielbloed voor anoniem wetenschapelijk onderzoek wordt gebruikt.

thumb

Wat kan jij ondertussen doen
Zorg dat het voetje van je baby goed warm wordt.

  • Door je baby dicht tegen je aan te leggen terwijl de screener de gegevens invult.
  • Of het voetje van je baby in je beide handen te nemen, hierdoor kan je het voetje van je baby heel goed warm maken. 

TIP: Voordat de screener gaat beginnen met de hielprik kan je een hydrofiele luier tegen je bovenlichaam aanleggen. Zo voorkom je dat er eventueel een druppeltje bloed op je kleding kan komen.  

Het prikken

  • De screener prikt met een speciaal apparaatje in de hiel van je baby.
  • Daarna vangt de screener een paar druppeltje bloed op zodat alle zes rondjes op de hielprikkaart worden gevuld.
  • Je baby kan even gaan huilen omdat de hielprik even pijn kan doen. 
  • Als alles klaar is krijg je baby een pleister op het hieltje.
    TIP: Tijdens het badderden laat de pleister vanzelf los. Je baby heeft dan geen pijn bij het verwijderen van de pleister.  
  • Je ontvangt van de screener een evenlop waar het zelfde registratienummer op staat als op de hielprikkaart. Deze moet je goed bewaren zodat als het nodig mocht zijn altijd de gegevens gevonden kunnen worden bij het RIVM.
    TIP: Leg de evenlop in het kraamdossier. 

Waarom wordt er juist in de hiel geprikt
In de hiel zitten haarvaatjes. Het is gemakkelijk en veilig om hier met een hielprik voldoende bloed uit te halen. De vinger van je baby is nog te klein voor een vingerprik. 

thumb
thumb

Na de hielprik wordt het bloed naar een laboratorium gestuurd. Daar wordt het bloed onderzocht op een aantal ziektes zoals;

  • Ziekte van de schildklier
  • Ziekte van de bijnier
  • Taaislijmziekte (cystic fibrosis)
  • Een vorm van bloedarmoede (sikkelcelziekte)
  • Een aantal stofwisselingsziektes

Uitslag hielprik; geen bericht, goed bericht.


Uitslag van de hielprik
Als bewijs dat de hielprik is gedaan ontvang je een envelop van de screener met een nummer erop. Deze envelope moet je drie maanden bewaren.

Uitslag is goed
Jullie ontvangen een Bericht van Goede Uitslag (BGU). Deze wordt binnen 5 weken na de hielprik via de post verzonden naar jullie huisadres. 

BELANGRIJK; Ondanks de goede uitslag van de hielprik is er een kleine kans dat een kind wel één van de onderzochte ziektes heeft. Twijfel je aan de gezondheid van je kind? Neem dan contact op met je huisarts.

Extra hielprik
Heel soms moet er nog een hielprik uitgevoerd worden binnen twee weken na de eerste hielprik, bijvoorbeeld door;

Te weinig bloed
Soms is er te weinig bloed om goed het onderzoek te doen in het laboratorium.
De hielprik wordt dan nogmaals afgenomen bij je baby.

Uitslag is nog niet helemaal duidelijk
Soms is de uitslag van de hielprik niet meteen duidelijk. Ook dan wordt de hielprik nog een keer afgenomen. Hierover ontvang je bericht van het RIVM.

De uitslag is binnen twee weken bekend. Je ontvangt de uitslag van het RIVM, ook als de uitslag goed is.
Bij een afwijkende uitslag neemt je huisarts zo snel mogelijk contact met je op.  


Wil je zien hoe de hielprik in het echt wordt gedaan?
Bekijk deze video van het RIVM waar het screenteam van GGD Amsterdam duidelijk uitleg geeft.
 

BELANGRIJK
Als er zeven dagen na de geboorte nog geen hielprik is afgenomen bij je baby laat dit dan je kraamverzorgende of verloskundige weten. Zij kunnen dan met de juiste instantie contact opnemen. Is dit niet mogelijk dan kun je ook zelf contact opnemen met jou RIVM* regio kantoor.


*Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu-DVP Dienst Vaccinvoorziening en Preventieprogramma's in je regio. 

Hielprikkaarten worden één jaar bewaard.



TIP OF VRAAG?

Heb je een tip of vraag laat het ons dan weten, dit kan via contact op onze website of via Facebook chat.

Bron

• RIVM
• Video & Foto's: RIVM

Publicatiedatum: 08 november 2019